Deze vrijsteek DIN 509 tabel geeft de maten voor vorm E en F: radius r, diepte in cilinder t1, diepte in schouder t2, breedte langs as f, breedte op schouder g en de minimale verzinking a op het tegenstuk. Alle waarden zijn in millimeters. Reeks 1 heeft de voorkeur.
Bereken de vrijsteek voor de diameter van je as
Veeg de tabel zijwaarts om alle kolommen te zien.
Vrijsteek DIN 509, maten reeks 1 (voorkeur), vorm E en F (7 rijen). Alle maten in mm.
| d1 (mm) | Belasting | Reeks | Maten van de vrijsteek (mm) | a min. (mm) | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| r | t1 | t2vorm F | f | gvorm F, richtwaarde | Vorm E | Vorm F | |||
| Ø > 3 t/m 18 | Normale belasting | 1* | 0,4 | 0,2 | 0,1 | 2 | 1,1 | 0,3 | 0 |
| Ø > 18 t/m 80 | Normale belasting | 1* | 0,8 | 0,3 | 0,2 | 2,5 | 2,3 | 0,6 | 0,05 |
| Ø > 80 | Normale belasting | 1* | 1,2 | 0,4 | 0,3 | 4 | 3,4 | 0,9 | 0,1 |
| Ø > 18 t/m 50 | Verhoogde wisselbelasting | 1* | 1,2 | 0,2 | 0,1 | 2,5 | 2 | 1,1 | 0,6 |
| Ø > 50 t/m 80 | Verhoogde wisselbelasting | 1* | 1,6 | 0,3 | 0,2 | 4 | 3,1 | 1,4 | 0,6 |
| Ø > 80 t/m 125 | Verhoogde wisselbelasting | 1* | 2,5 | 0,4 | 0,3 | 5 | 4,8 | 2,2 | 1 |
| Ø > 125 | Verhoogde wisselbelasting | 1* | 4 | 0,5 | 0,3 | 7 | 6,4 | 3,6 | 2,1 |
Dit is een selectie van gangbare maten: reeks 1 (voorkeur). Voor alle maten uit de norm, ook reeks 2, gebruik je vrijsteek berekenen.
Toleranties: r ± 0,1; t1 +0,1 / 0; t2 +0,05 / 0; f +0,2 / 0. g is een richtwaarde (alleen vorm F). t2 geldt alleen voor vorm F. a = 0: geen minimum. * Reeks 1 heeft de voorkeur.
Verhoogde wisselbelasting: de belasting wisselt steeds. De norm geeft hiervoor maten vanaf Ø 18 mm.
Diameterbereiken zijn vanaf groter dan de ondergrens, tot en met de bovengrens. Voor Ø 1,6 mm en kleiner geeft DIN 509 geen maat voor een vrijsteek. Boven Ø 500 mm: buiten het gebruikelijke bereik; controleer de maat met de norm.
De indeling per diameter geldt niet bij korte schouders en dunwandige delen. Heeft een onderdeel meerdere diameters, dan mag je voor alle schouders dezelfde vrijsteek kiezen.
Bron: DIN EN ISO 18388 (ISO 18388:2016); dezelfde tabel stond in DIN 509:2006-12. De toleranties komen uit DIN 509:2006-12. De nieuwere DIN 509:2022-12 heeft ze opnieuw vastgelegd; die tekst is niet gecontroleerd. Toleranties uit DIN 509:2022 zijn niet bevestigd.
Bereken de vrijsteek voor de diameter van je as
De maten komen uit de norm en zijn bedoeld als hulpmiddel. Controleer altijd je eigen tekening en de actuele norm. Je blijft zelf verantwoordelijk voor je ontwerp.